البته آيه دوم در حقيقت بيان قيد و به اصطلاح تخصيص در آيه اول است و آن را مقيد به مقدار توانايى انسان مىكند و از آنجا كه ظاهرا در ميان قدما گاهى كلمه « نسخ » بر « تخصيص » اطلاق مىشده ممكن است منظور كسانى كه آيه دوم را ناسخ آيه اول دانسته‌اند همان « تخصيص » بوده باشد . * ( وَلا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُونَ ) * : اين جمله در حقيقت هشدارى است به طايفه اوس و خزرج و همه مسلمانان جهان كه به هوش باشند ، تنها اسلام آوردن كافى نيست ، مهم آن است كه ايمان و اسلام خود را تا واپسين ساعات عمر حفظ كنند ، و با روشن ساختن آتشهاى خاموش شده كينه‌هاى دوران جاهلى و پيروى از تعصبهاى نابخردانه ، ايمان و اعمال پاك خود را بر باد ندهند ، تا عاقبت و پايان كار آنها به بدبختى نگرايد ، لذا با تاكيد مىفرمايد : « مراقب باشيد كه از دنيا جز با ايمان و اسلام بيرون نرويد » . دعوت به سوى اتحاد * ( وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّه جَمِيعاً وَلا تَفَرَّقُوا ) * : در اين آيه بحث نهايى كه همان « مسئله اتحاد و مبارزه با هر گونه تفرقه » باشد مطرح شده و مىفرمايد : همگى به ريسمان الهى چنگ بزنيد ، و از هم پراكنده نشويد . در باره اينكه منظور از * ( « بِحَبْلِ اللَّه » ) * ( ريسمان الهى ) چيست ؟ مفسران احتمالات مختلفى ذكر كرده‌اند ، بعضى مىگويند منظور از آن قرآن است ، و بعضى مىگويند اسلام ، و بعضى ديگر گفته‌اند منظور خاندان پيامبر و ائمه معصومين هستند . در رواياتى كه از پيامبر ص و ائمه اهل بيت نقل شده نيز همين تعبيرات گوناگون ديده مىشود ، مثلا در تفسير « در المنثور » از پيغمبر اكرم ص و در كتاب « معانى الاخبار » از امام سجاد ع نقل شده كه فرمودند : * ( « بِحَبْلِ اللَّه » ) * قرآن